HaberEkspresi.NET

Vakıf Yükseköğretim Kurumlarımıza İlişkin 2019 Raporu Yayımlandı

Vakıf Yükseköğretim Kurumları Koordinasyon Komisyonu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bağlı olarak Yeni YÖK vizyonuyla çalışmalarına devam etmektedir.

Vakıf Yükseköğretim Kurumlarımıza İlişkin 2019 Raporu Yayımlandı
203 okunma
03 Temmuz 2019 - 9:11

Vakıf Yükseköğretim Kurumları Koordinasyon Komisyonu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bağlı olarak Yeni YÖK vizyonuyla çalışmalarına devam etmektedir. Bu çerçevede yapılan çalışmaları belli başlıklarda ele alacak olursak;

Mevzuat Düzenlemeleri

Vakıf yükseköğretim kurumları ile ilgili pek çok ayrı başlıkta çalışmalar yürütülürken aynı zamanda Yükseköğretim Genel Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu ile birlikte mevzuat düzenlemeleri de yapılmaktadır. “Vakıf Yükseköğretim Bölgelerinin” tanımlanması, vakıf yükseköğretim kurumlarının “kurulma” aşamalarında gerekli görülen “Asgari Mal Varlığı” ve taahhütlerle ilgili kriterlerin güncellenmesi, denetim süreçlerinde yapılan iyileştirmeler, özellikle mühendislik, tıp, eczacılık, diş hekimliği ve diğer sağlık alanları gibi uygulamalı programlarda yapılan yerinde incelemeler, kurum ziyaretleri, ayrıca “Asgari Mekan Standartlarının” ve sağlık ve mühendislik alanlarında farklı programların açılması için gerekli olan laboratuvar alanları ve öğretim üyelerini de içeren “Asgari Standartların” tanımlanması bunlardan bazılarıdır. Böylece öğrenci sayısına göre aranan kütüphane alanı, derslik ve laboratuvar kapasitesi, spor alanları, açık ve kapalı mekanlar için standartlar geliştirilmiş ayrıca pek çok programda ilk yıl ve ilerleyen yıllarda gerekli olan öğretim üyeleri ve alanlarına da asgari standartlar getirilmiştir.

Üniversitelerimizden farklı programlarda kendi marka değerlerini oluşturması beklenmektedir. Bununla birlikte ilgili programlarda gerekli olan  kazanımların elde edilebilmesi için gerekli olan asgari standartların da sağlanmasının istenmesi tabidir. Kurulumuzca oluşturulan standartlarda asgari kriterler getirilirken tüm bu hususlar göz önünde bulundurulmuş,  kurumlarımıza geniş hareket alanı bırakılmıştır. Üniversitelerimizden beklenen kendi marka değerleriyle standartları sağlamaları ve asgari kriterlerin üzerinde olanaklar sağlamalarıdır. Farklı alanlarda ulusal ve uluslararası standartlar gözeterek yaptığımız mevzuat düzenlemeleri bu bakışla devam edecektir.

Denetim Süreçleri

Vakıf yükseköğretim kurumları, mali, akademik ve idari süreçleri açısından yıllık olağan denetim süreçlerine tabi tutulmaktadırlar. Olağan denetim süreçlerinde tespit edilen ve açıklanması gereken ya da eleştiri getirilen hususlar ilgili kurumlara iletilmekte, akabinde kurumların açıklamaları yine Yükseköğretim Denetleme Kurulu ve Komisyonumuz tarafından değerlendirilmektedir. Değerlendirmeler sonrasında eleştiri konusu bazı hususlar takibe alınmakta, diğerleri için ise “uyarma ve düzeltme istenmesi”, “yeni akademik birim kurma ve program açma taleplerinin askıya alınması”, “öğrenci kontenjanının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması”, “faaliyet izninin geçici olarak durdurulması” veya “faaliyet izninin kaldırılması” gibi müeyyideler teklif edilmekte ve bu teklifler Yükseköğretim Genel Kurulu’nda karara bağlanmaktadır.

2016-2017 eğitim öğretim dönemi için 67 vakıf yükseköğretim kurumu olağan denetime tabi tutulmuş, 306 yaptırım/müeyyide uygulanmış, bu sayı 2017-2018 döneminde 69 kurum için 438 olmuştur. Tüm süreçlerin sonunda uygulanan müeyyidelerin çoğunluğu “uyarma ve düzeltme istenmesi” şeklindedir (son iki dönemde sırasıyla 252 ve 371). Olağan denetim süreçleri sonunda 2016-2017’de 30 konu, 2017-2018 döneminde ise 44 konu hakkında ayrıntılı inceleme istenmiştir. Ayrıntılı incelemeler sonuçlandığında yine Kurulun gündemine alınmaktadır.

Olağan denetim süreçleri, kurumlarımız açısından da önemli bir dış değerlendirme olmakta ve geliştirmeye açık yönlerini ortaya koymaktadır. Nitekim 2016-2017’de daha önceki yıllara ait 149, 2017-2018 döneminde ise 230 müeyyide, kurumların ilgili konulardaki düzeltmeleri sonucu kaldırılmıştır.

Araştırma Geliştirme

Vakıf yükseköğretim kurumlarının  2017-2018 olağan denetimi sonucu YÖK Denetleme Kurulu tarafından hazırlanan nihai denetim raporlarına göre toplam Ar-Ge bütçesi 1.595.540.664,66 TL,  toplam öz kaynaklı Ar-Ge bütçesi ise 41.399.081,37 TL olarak tespit edilmiştir. Toplam araştırma proje bütçesinin ortancası 2016-2017 döneminde 3.837.695,5 TL iken 2017-2018 döneminde bu rakam yaklaşık %26 oranında bir artışla 4.845.651,65 TL’ye ulaşmıştır. Öz kaynaklı araştırma proje bütçesinin ortancası 2016-2017 döneminde 44.500,00 TL iken 2017-2018 döneminde bu rakam yaklaşık %32 oranında bir artışla 58.811,30 TL’ye ulaşmıştır. 2017-2018 eğitim öğretim yılında 30 vakıf yükseköğretim kurumunun öz kaynaklı araştırma proje bütçesinin bulunmadığı ancak 22’sinin dış kaynaklı proje bütçelerinin olduğu, 8 vakıf yükseköğretim kurumunun Ar-Ge için hiç harcama yapmadığı tespit edilmiştir.

Kütüphane Harcamaları

Vakıf yükseköğretim kurumları 2016-2017 eğitim öğretim döneminde kütüphane için toplamda 53.073.027,83 TL harcama yaparken bu rakam 2017-2018 eğitim öğretim döneminde %14 oranında artarak toplamda 60.242.501,52  TL’ye ulaşmıştır. Kütüphane için yapılan harcamaların ortancasına bakıldığında ise 334.814,95 TL olduğu görülmektedir. Kütüphane alanlarında %40, basılı kitap sayısında ise %19 oranında artış meydana gelmiştir. Özellikle yeni kurulacak olan vakıf yükseköğretim kurumlarının planlamalarında, kütüphanelerin kaynak ve alan olarak yeterli kapasiteye sahip olmaları ve öğrenci ve öğretim üyelerinin çalışma koşullarına uygun, ferah alanlar olarak tasarlanmalarının altı çizilmektedir. Daha önce kurulmuş olan kütüphanelerin de kapasitelerinin arttırılması istenmektedir.

Öğrenci Başı Cari Gider

Vakıf yükseköğretim kurumları, son denetim dönemine ait 2017-2018 eğitim-öğretim yılı verilerine göre öğrencilere yönelik olarak toplam 1.258.116,12 TL cari hizmet harcaması gerçekleştirmişlerdir. 2016-2017 eğitim öğretim döneminde öğrenci başına cari gider ortancası 9.724,38 TL  iken 2017-2018 eğitim öğretim döneminde öğrenci başına cari gider ortancası %34 oranında artarak 12.992,79 TL’ye yükselmiştir. Genel olarak cari giderlerin çok yüksek olmaması beklenmekle birlikte, farklı programlara göre kabul edilebilir sınırların altında olması da istenen nitelikli eğitim-öğretim süreçlerine yönelik gerekli harcamaların yapılmadığına yönelik endişe doğurmaktadır. Yine 25 vakıf yükseköğretim kurumunun öğrenci başına cari gider harcamasının 10.000 TL’nin altında yer alması da dikkat çeken bir durum olarak değerlendirilmektedir.

Tanıtım

Sistemin üzerinde durulması gereken bazı mali veriler bu yılki raporda daha net tanımlanmıştır. Vakıf yükseköğretim kurumları 2016-2017 eğitim öğretim döneminde reklam-tanıtım için toplamda 194.823.441,9 TL harcama yaparken bu rakam 2017-2018 eğitim öğretim yılında toplamda %12,7 artarak 219.476.023,6  TL’ye ulaşmıştır. 2017-2018 eğitim öğretim yılında yapılan tanıtım ve reklam harcamalarına bakıldığında ortancasının 1.966.075,6 TL olduğu görülmektedir. Bu rakam kütüphaneye yapılan harcamaların ortancası ile kıyaslandığında yaklaşık 6 katıdır.

Sınav Başarıları ve Sıralamalar

Vakıf yükseköğretim kurumları ile ilgili yapılan iyileştirme süreçleriyle ilgili genel bilgiler vermek, ayrıca mevcut durumu ortaya koymak ve gelecek için yapılan planlamalara ışık tutmak amacıyla yararlı olacağını düşündüğümüz raporumuzda, bir bakışta ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun akademik, idari ve mali durumu hakkında özet bilgi veren tabloların yanı sıra, ÖSYM tarafından yapılan ALES, TUS, ÖABT ve DGS gibi sınavlarda başarı sıralamaları, ulusal ve uluslararası üniversite sıralamalarındaki konumları, TÜBİTAK Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi, TÜBİTAK ARDEB Proje sayıları ve Ar-Ge bütçeleri, cari hizmet giderleri gibi mali veriler ve bunlara ait sıralandırmalar da bulunmaktadır.

Raporda yer verilen sıralamalar vakıf yükseköğretim kurumlarının kendi aralarında yapılan sıralamalardır. Bununla birlikte Devlet üniversiteleri ile karşılaştırılarak yapılan başarı sıralamaları da ilgili tablolarda yer almakta, bu şekilde vakıf yükseköğretim kurumlarının bütün yükseköğretim sisteminin içindeki yeri belirlenebilmektedir. Vakıf yükseköğretim kurumlarının ulusal ölçekte yapılan merkezi sınavlardaki mezun başarısını gösteren sıralamaların yanı sıra uluslararası sıralamalardaki yerlerine de işaret edilmiştir. Başarı sıralamaları dışında bazı idari ve mali veriler ayrıca kampüs ve kütüphane alanlarına göre de sıralamalar da yapılmıştır. Yine raporda ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrenci sayılarına ve öğrenci/öğretim üyesi oranlarına da yer verilmiştir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevcut durumunu göstermek üzere hazırlanan bu raporda her bir veri için ilgili veriyi en iyi gösteren en son tarihli raporlar kullanılmıştır. Mali veriler YÖK Denetleme Kurulu 2017-2018 Olağan Denetim Raporlarından, bursluluk oranları 2018 ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzundan alınmış, öğrenci-öğretim elemanları sayıları, kütüphane ve diğer mekanlar ile ilgili veriler ise Şubat ve Haziran 2019 itibariyla üniversitelerin beyanlarına göre güncellenmiştir. ALES, DGS, ÖABT ve TUS sınavları ile ilgili veriler ise ÖSYM Başkanlığından, TÜBİTAK ARDEB verileri TÜBİTAK Başkanlığından sağlanmıştır. Her bir tablo ve grafikte dipnot olarak verilerin kaynağı ve tarihi belirtilmiştir.

Gerek verileri sağlama aşamalarında rapora katkılarından gerekse iyileştirme faaliyetlerinde göstermiş oldukları desteklerinden dolayı rapora emeği geçen YÖK Başkan Vekilleri Prof. Dr. M. İ. Safa Kapıcıoğlu’na ve Prof. Dr. Rahmi Er’e, YÖK Vakıf Yükseköğretim Kurumları Koordinasyon Komisyonunun Değerli Üyeleri, Prof. Dr. Mehmet Şişman, Prof. Dr. Metin Topcuoğlu, Prof. Dr. Necip Camuşçu, Abdullah Kaya’ya, YÖK Denetleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. M. Cahit Güran’a ve tüm YÖK Denetleme Kurulu Üyelerine, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal ve ÖSYM Başkanı Halis Aygün’e; ayrıca YÖK Vakıf Yükseköğretim Kurumları Daire Başkanlığının tüm çalışanlarına, raporun hazırlanmasına ve basılmasına katkı sağlayan YÖK Basın Müşavirliğine; son olarak da yerinde incelemelerimize katkı sağlayan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hitit Üniversitesi ve Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesine teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Prof. Dr. Zeliha KOÇAK TUFAN

Vakıf Yükseköğretim Kurumları

Koordinasyon Komisyonu Yürütücüsü

İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.